
Arapça adı: Üshak, Kaşir ve Evrak-ı Üshak (عشاق / قشر / أوراق العشاق)
Uygurca adı: Top Yapraklı Terek (توپ يوپۇرماقلىق تېرەك)
Bu; tal-terekler (söğütgiller) ailesindeki “Düs-i Mülük” topluluğuna ait “top yapraklı terek”in kabuğu ve yaprağından ibarettir. Güz mevsiminde toplanıp kurutulur veya taze haliyle kullanılır.
Asıl bitkisi Düs-i Mülük topluluğuna ait top yapraklı terekten (Populus bonatii Levl.) ibarettir. Ak terek, yaprak döken bir ağaç olup yüksekliği 5-10 metreye kadar gelir. Ağaç kabuğu (kabuğu) ak-boz (beyaz-gri) renkli, tomurcuğu yuvarlakça ve kısa, mavimsi veya kül rengi olur, yumuşak olduğu zamanlarda tüylü olur. Yaprağı tepeye doğru sivrilerek düşer. Yumurta şeklinde, uzunluğu 4-5 santimetredir. Dip tarafı yürek şeklinde olup iki dalı belirgin salgı bezlerine sahiptir. Kenarlarında hafif dalgalı dişleri vardır. Yaprak yüzü koyu yeşil, tüyüz; yaprak arkası ise açık yeşil, yumuşak olduğu zamanlarda kül rengi ince tüylü olur, sonrasında ise (tüyler) dökülüp gider. Yaprak sapının uzunluğu 3-4 santimetredir; çiçeği tek cinsiyetli olup, tırtıl şeklinde çiçek salkımı koltuk altından çıkar. Kapsül meyvesi yumurta şeklindedir, tüysüz olur.
Yetiştiği Yerler
Memleketimizde, özellikle de Sincan’ın hemen hemen her yerinde dikilip yetiştirilir.
Bu tür terek (kavak/ak terek) ağacı sadece ahşap materyali olarak kullanılmakla kalmayıp, bilakis bunun bütün kısımları ilaç olarak kullanılır.
İlaç Maddesinin Şekli
Yaprağı yumurta şeklindedir; uzunluğu 4-5 santimetredir, uç tarafı sivri, dip tarafı ise kalp şeklindedir. Kenarları dalgalı dişli olur. Yaprak yüzü koyu yeşil olup tüysüzdür. Ağaç kabuğu beyaz-boz (beyazımsı gri) renktedir.
Tabiatı
Kuru soğuk.
Özelliği
Kan durdurma, ağrı dindirme, şişkinlik indirme özelliklerine sahiptir.
Kullanılışı
Büyük abdestten kan gelmesi, iç öksürük, böbrek veya diş ağrıları için kullanılır.
Kullanma Usulü
Kaynatılıp suyu içilir. Terek (kavak) kabuğu toplanıp haşlanarak suyu ile el-ayak romatizması ağrıları yıkanır. Bundan başka uygun ilaçlar ile karıştırılıp uyuz, kaşıntı gibi durumlarda sürülür.
Kullanım Miktarı
Kaynatılmışından üç ila altı mililitreye kadar.
